ชื่อหนังสือ : A Little​ History ​of Economics

ผู้เขียน : Niall Kishtainy

ผู้แปล : ฐณฐ จินดานนท์

สำนักพิมพ์ : bookscape

A Little​ History ​of Economics (ไม่ค่อยชอบชื่อไทยเท่าไร) ของ Niall Kishtainy​ เป็นงานเขียนว่าด้วยประวัติศาสตร์ความคิดทางเศรษฐศาสตร์ที่ตั้งใจทำตัวเองให้เป็น “หนังสือเล่มเล็ก” สำหรับผู้อ่านทั่วไป แต่ในความเป็นจริง หนังสือเล่มนี้ไม่ได้เล็กหรือเบาในเชิงแนวคิดอย่างที่ชื่ออาจชวนให้เข้าใจ ผู้เขียนเลือกเล่าเศรษฐศาสตร์ไม่ใช่ในฐานะชุดสมการหรือทฤษฎีที่เป็นกลาง หากแต่ในฐานะประวัติศาสตร์ของคำถามทางสังคมและการเมืองที่มนุษย์พยายามหาคำอธิบายผ่านภาษาเศรษฐศาสตร์ในแต่ละยุคสมัย

จุดแข็งสำคัญของหนังสืออยู่ที่วิธีการเล่าเรื่อง Kishtainy ไม่เริ่มจากทฤษฎีที่ถูกต้อง แต่เริ่มจากปัญหาที่สังคมเผชิญ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องความยากจน ความเหลื่อมล้ำ วิกฤตเศรษฐกิจ หรือบทบาทของรัฐ จากนั้นจึงค่อยพาผู้อ่านไปพบกับนักคิดอย่าง Adam Smith Karl Marx หรือ John Maynard Keynes จนถึงนักเศรษฐศาสตร์ร่วมสมัย โดยวางพวกเขาไว้ในบริบททางประวัติศาสตร์มากกว่าจะยกขึ้นเป็นอำนาจเชิงวิชาการลอยตัว วิธีนี้ทำให้เศรษฐศาสตร์ปรากฏในฐานะการตอบสนองต่อโลกจริง ไม่ใช่ความรู้เชิงนามธรรมที่แยกขาดจากสังคม

อย่างไรก็ตาม โครงสร้างการเล่าเรื่องของหนังสือยังคงเดินตามลำดับเวลาของประวัติศาสตร์เศรษฐศาสตร์แบบตะวันตกเป็นหลัก ตั้งแต่ยุโรปยุคต้น ผ่านการปฏิวัติอุตสาหกรรม สงครามโลก ไปจนถึงวิกฤตการเงินปี 2008 แม้ผู้เขียนจะพยายามรักษาน้ำเสียงที่เป็นกลางและไม่ตัดสินว่าทฤษฎีใดถูกที่สุด แต่กรอบการมองโลกของหนังสือก็ยังคงสะท้อนมุมมองแบบเสรีนิยมตะวันตกอย่างชัดเจน ทั้งในแง่การเลือกนักคิดและการจัดวางปัญหา ประเทศนอกโลกตะวันตกและโลกกำลังพัฒนามักปรากฏในฐานะกรณีศึกษาหรือพื้นที่รอง มากกว่าจะเป็นแหล่งผลิตองค์ความรู้ทางเศรษฐศาสตร์ของตนเอง

จุดที่น่าประทับใจก็คือ โทนการเล่าเรื่องของ Kishtainy เป็นมิตรต่อผู้อ่าน และพยายามทำให้เศรษฐศาสตร์เป็นเรื่องที่จับต้องได้ แต่ขณะเดียวกันก็ไม่ได้ปราศจากจุดยืนโดยสิ้นเชิง เห็นได้จากท่าทีที่ค่อนข้างเห็นใจแนวคิดแบบเคนส์มากกว่าสายตลาดเสรีสุดโต่ง และการใช้วิกฤตการเงินโลกเป็นจุดตั้งคำถามต่อศีลธรรมและขอบเขตความรับผิดชอบของเศรษฐศาสตร์กระแสหลัก หนังสือจึงไม่ใช่ตำราวิชาการ แต่ก็ไม่ใช่งานเชิดชูระบบตลาด หากเป็นพื้นที่ให้ผู้อ่านเริ่มตั้งคำถามว่า เศรษฐศาสตร์ทำหน้าที่อะไรในสังคม และใครเป็นผู้ได้ประโยชน์จากกรอบความคิดเหล่านี้

กล่าวโดยสรุป A Little History of Economics อาจไม่ใช่หนังสือที่ทำให้ผู้อ่านเข้าใจเศรษฐศาสตร์อย่างลึกซึ้งในเชิงเทคนิค แต่เป็นหนังสือที่ทำหน้าที่สำคัญในการรื้อภาพลวงตาว่าเศรษฐศาสตร์เป็นศาสตร์ที่เป็นกลางและไร้การเมือง หนังสือเล่มนี้จึงเหมาะอย่างยิ่งสำหรับการอ่านในฐานะบทนำเชิงวิพากษ์ และเหมาะกับการนำมาเขียนรีวิวที่ชวนผู้อ่านมองเศรษฐศาสตร์ในฐานะส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์ความคิดและอำนาจ มากกว่าจะเป็นเพียงเครื่องมือคำนวณตัวเลขทางเศรษฐกิจ